فضای ذخیره‌سازی ابری برای فایل‌ها و بکاپ؛ راهنمای کامل
فضای ذخیره سازی ابری چیست و چه تفاوتی با دیسک سرور دارد؟ راهنمای نگهداری فایل، عکس، ویدیو و بکاپ در Object Storage با چک‌لیست امنیت دسترسی.
هر نرم‌افزاری که کاربر دارد، دیر یا زود با انبوه فایل روبه‌رو می‌شود: عکس محصولات، فایل‌های بارگذاری‌شده کاربران، فاکتورها، ویدیوها، لاگ‌ها و نسخه‌های پشتیبان. بسیاری از تیم‌ها در ابتدا همه این‌ها را روی دیسک همان سرور نگه می‌دارند و فقط وقتی متوجه مشکل می‌شوند که دیسک پر شده یا با خرابی سرور، فایل‌ها هم در خطر افتاده‌اند. فضای ذخیره‌سازی ابری برای حل همین مسئله ساخته شده است.
در این راهنما توضیح می‌دهیم فضای ذخیره‌سازی ابری یا Object Storage چیست، چه تفاوتی با دیسک ابری دارد، برای چه کارهایی مناسب است، چطور از آن برای بکاپ استفاده کنید و چه نکاتی برای امنیت دسترسی و کنترل هزینه باید رعایت شود.
فضای ذخیره‌سازی ابری چیست؟
در ذخیره‌سازی شیء (Object Storage)، هر فایل به‌عنوان یک «شیء» همراه با شناسه یکتا و اطلاعات توصیفی‌اش نگه داشته می‌شود. فایل‌ها در فضاهای جداگانه‌ای دسته‌بندی می‌شوند که معمولاً باکت (Bucket) نامیده می‌شوند و نرم‌افزار از طریق یک رابط برنامه‌نویسی (API) آن‌ها را می‌خواند و می‌نویسد. برخلاف دیسک، این فضا به هیچ سروری وصل نیست و چند نرم‌افزار و سرور می‌توانند همزمان از آن استفاده کنند.
فضای ذخیره‌سازی فایل ابر درسا هم بر همین اساس کار می‌کند: فایل‌ها را در فضاهای جداگانه با نام دلخواه دسته‌بندی می‌کنید، با کلیدهای دسترسی تعیین می‌کنید کدام نرم‌افزار به کدام فایل‌ها دسترسی دارد و وضعیت سرویس و فضای مصرفی را در پروژه می‌بینید.
تفاوت Object Storage با دیسک ابری و فایل‌سیستم
دیسک ابری (Block Storage)
دیسک ابری مثل یک هارد مجازی است که به سرور وصل می‌شود و سیستم‌عامل آن را مانند دیسک محلی می‌بیند. برای پایگاه‌داده، فایل‌های اجرایی نرم‌افزار و هر داده‌ای که به خواندن و نوشتن سریع و پرتکرار نیاز دارد مناسب است، اما معمولاً در هر لحظه فقط به یک سرور متصل است.
فایل‌سیستم اشتراکی
فایل‌سیستم اشتراکی ساختار پوشه‌ای آشنا را میان چند سرور به اشتراک می‌گذارد. برای نرم‌افزارهای قدیمی که انتظار دارند فایل‌ها در یک مسیر مشترک باشند کاربرد دارد، اما مدیریت و مقیاس دادن آن در حجم‌های بزرگ دشوارتر است.
ذخیره‌سازی شیء
ذخیره‌سازی شیء برای حجم زیاد فایل‌هایی طراحی شده که یک بار نوشته و بارها خوانده می‌شوند. ویرایش بخشی از یک فایل در آن رایج نیست؛ معمولاً کل فایل جایگزین می‌شود. در عوض، رشد حجم داده آن را با محدودیت ظرفیت یک سرور روبه‌رو نمی‌کند و دسترسی از هر نرم‌افزار مجاز ممکن است.
کاربردهای رایج فضای ذخیره‌سازی ابری
- فایل‌های سایت و نرم‌افزار، مثل عکس محصولات و فایل‌های بارگذاری‌شده کاربران.
- آرشیو اسناد، فاکتورها و داده‌هایی که باید برای مدت طولانی نگه داشته شوند.
- عکس و ویدیو و فایل‌های رسانه‌ای حجیم.
- نسخه‌های پشتیبان پایگاه‌داده و خروجی‌های دوره‌ای نرم‌افزار.
- لاگ‌ها و داده‌های خام برای تحلیل‌های بعدی.
جدا کردن فایل‌ها از سرور یک مزیت معماری مهم هم دارد: سرورها «بی‌حالت» می‌شوند. وقتی فایل‌ها روی سرور نیستند، می‌توانید سرور را حذف و دوباره بسازید یا چند سرور را پشت توزیع‌کنندهٔ بار قرار دهید، بدون این‌که نگران همگام‌سازی فایل‌ها باشید.
بکاپ ابری با قاعده ۳-۲-۱
قاعده شناخته‌شده ۳-۲-۱ می‌گوید از داده‌های مهم دست‌کم سه نسخه داشته باشید، روی دو نوع رسانه یا سرویس متفاوت، و یک نسخه را در مکانی جدا از محیط اصلی نگه دارید. فضای ذخیره‌سازی ابری برای نسخه دوم یا سوم این قاعده انتخاب طبیعی است، چون جدا از سرورها و دیسک‌های نرم‌افزار است.
پیش از طراحی بکاپ، دو پرسش را با مدیران کسب‌وکار روشن کنید. اول این‌که اگر حادثه‌ای رخ دهد، از دست رفتن داده‌های چند ساعت یا چند دقیقه آخر تا چه حد قابل قبول است؛ پاسخ این پرسش فاصله میان بکاپ‌ها را تعیین می‌کند. دوم این‌که سرویس حداکثر چه مدت می‌تواند از دسترس خارج باشد؛ پاسخ آن تعیین می‌کند بازگردانی باید چقدر سریع و تمرین‌شده باشد. بدون این دو پاسخ، بکاپ یا بیش از حد پرهزینه می‌شود یا در روز حادثه کافی نیست.
در ابر درسا لایه‌های مختلف حفاظت از داده کنار هم کار می‌کنند. از دیسک ابری می‌توانید نسخهٔ پشتیبان و اسنپ‌شات بگیرید تا پیش از تغییرات مهم نقطه بازگشت داشته باشید. پایگاه‌داده مدیریت‌شده هم امکان نگهداری بکاپ در فضای ذخیره‌سازی فایل پروژه را دارد و در انواع پشتیبانی‌شده، بازگردانی از همان بکاپ ممکن است. یادتان باشد بکاپی که بازگردانی‌اش آزمایش نشده، فقط یک امید است؛ بازگردانی را به‌صورت دوره‌ای تمرین کنید.
امنیت و کنترل دسترسی به فایل‌ها
بیشتر رخدادهای امنیتی در ذخیره‌سازی ابری نتیجه نفوذ پیچیده نیستند؛ از تنظیمات اشتباه دسترسی می‌آیند. چند قاعده ساده خطر را به‌طور جدی کم می‌کند:
- برای هر نرم‌افزار کلید دسترسی جداگانه بسازید و فقط همان دسترسی لازم را به آن بدهید.
- کلیدها را هرگز در کد سمت کاربر، مخزن Git یا پیام‌ها قرار ندهید.
- فایل‌های عمومی و خصوصی را در فضاهای جداگانه نگه دارید تا یک تنظیم اشتباه همه چیز را عمومی نکند.
- کلیدهای بلااستفاده را حذف و کلیدهای مهم را به‌صورت دوره‌ای تعویض کنید.
- برای فایل‌های حساس، رمزنگاری پیش از بارگذاری را در نظر بگیرید.
سازمان‌دهی فایل‌ها و کنترل هزینه
فضای ذخیره‌سازی ابری بدون نظم به انباری شلوغ تبدیل می‌شود که کسی جرئت پاک کردن چیزی از آن را ندارد. از ابتدا برای نام‌گذاری فضاها و مسیر فایل‌ها قاعده بگذارید؛ مثلاً بر اساس محیط، نوع داده و تاریخ. برای هر نوع داده مدت نگهداری تعیین کنید: لاگ‌ها ممکن است فقط چند هفته لازم باشند، اما برخی اسناد باید سال‌ها بمانند. فضای مصرفی را به‌طور منظم در پروژه بررسی کنید تا رشد غیرعادی را زود ببینید.
یک عادت ساده دیگر هم کمک زیادی می‌کند: هر فضا را به یک نرم‌افزار یا تیم مشخص نسبت دهید. وقتی معلوم باشد هر فضا مال کیست، تصمیم درباره پاک کردن داده‌های قدیمی یا انتقال آن‌ها به آرشیو سریع‌تر گرفته می‌شود و هزینه ذخیره‌سازی هم برای هر تیم قابل توضیح است. فایل‌های موقتی مثل خروجی‌های میانی پردازش را هم در مسیر جداگانه‌ای بنویسید تا پاک‌سازی دوره‌ای آن‌ها بدون خطر حذف داده‌های مهم انجام شود.
چک‌لیست راه‌اندازی فضای ذخیره‌سازی ابری
- فهرست انواع فایل‌ها، حجم تقریبی و میزان رشد ماهانه آن‌ها را تهیه کنید.
- فضاهای جداگانه برای فایل‌های عمومی، خصوصی و بکاپ بسازید.
- برای هر نرم‌افزار کلید دسترسی جداگانه با کمترین سطح دسترسی تعریف کنید.
- قاعده نام‌گذاری و مدت نگهداری هر نوع داده را مکتوب کنید.
- مسیر بکاپ پایگاه‌داده و دیسک‌ها را مشخص و بازگردانی را آزمایش کنید.
- فایل‌های حجیم فعلی را از دیسک سرورها به فضای ذخیره‌سازی منتقل کنید.
- پایش فضای مصرفی را در برنامه بازبینی ماهانه قرار دهید.
پرسش‌های متداول
آیا Object Storage جایگزین دیسک سرور است؟
نه. این دو مکمل یکدیگرند. سیستم‌عامل، فایل‌های اجرایی و پایگاه‌داده روی دیسک می‌مانند و فایل‌های حجیم، رسانه‌ها، آرشیو و بکاپ به فضای ذخیره‌سازی ابری منتقل می‌شوند.
می‌توانم پایگاه‌داده را روی فضای ذخیره‌سازی فایل اجرا کنم؟
خیر. پایگاه‌داده به خواندن و نوشتن سریع و جزئی نیاز دارد که کار دیسک ابری است. فضای ذخیره‌سازی فایل جای مناسبی برای بکاپ‌های پایگاه‌داده است، نه برای اجرای آن.
برای ارائه فایل‌های سایت به کاربران چه کنم؟
فایل‌های ثابت سایت، مثل عکس‌ها، را می‌توانید روی فضای ذخیره‌سازی فایل یا سرور خودتان نگه دارید. در ابر درسا دامنه سایت، رکوردهای DNS، مسیر ترافیک به سرورها و تنظیمات HTTPS را در سرویس دامنه و CDN مدیریت می‌کنید.
جمع‌بندی
فضای ذخیره‌سازی ابری جای درست فایل‌های حجیم، آرشیو و نسخه‌های پشتیبان است. جدا کردن فایل‌ها از سرور، سرورها را سبک‌تر و قابل جایگزینی می‌کند، رشد داده را از ظرفیت یک دیسک جدا می‌کند و بکاپ‌ها را از خطرهای محیط اصلی دور نگه می‌دارد. اگر می‌خواهید شروع کنید، حجم موردنیاز را در ابزار محاسبهٔ قیمت برآورد کنید و سپس در پنل ابر درسا فضای ذخیره‌سازی فایل پروژه‌تان را بسازید.
